Geschiedenis locatie

Van Hotel d’Eynatten – Volksbank – Vlaamse Leergangen tot Cera

De stad Leuven verkocht enkel jaren geleden drie historische gebouwen in de Muntstraat, Boekhandelstraat en Eikstraat aan de coöperatieve vennootschap Cera. In deze gebouwen werkten de stedelijke ambtenaren tot aan de verhuis naar het nieuwe Stadskantoor aan het station. Het eerste, het Helleputtegebouw in de Muntstraat werd in 1913 gebouwd als hoofdgebouw voor de Volksbank. Dit gebouw stond in verbinding met een tweede pand, het voormalige Hotel d’Eynatten in de Eikstraat, dat jarenlang dienst deed als directeurswoning van de Volksbank. Het derde gebouw werd in 1948 optrokken op de hoek van de Munt- en Boekhandelstraat als Huis der Vlaamse Leergangen.

Van Gasthof Blyde – Hotel d’Eynatten

In 1379 is er al sprake van dit goed Blyde, in een akte van 1427 en in 1457 als gasthuis met afspanning. In 1654 wordt Theodoor Eynatten, raadslid, deken van de lakengilde en schepen, de eigenaar. Diens kleinzoon baron Theodorus d’Eynatten is van 1750 tot 1756 Leuvens burgemeester. In die periode wordt met de aanleg van de vaart begonnen, wat voor hem later, ten onrechte, onaangename gevolgen zal hebben. In 1758 werd hij schepen, maar in 1760 legde híj zíjn ambt neer.

Baron d’Eynatten verkocht zíjn huis in 1760 aan Philippus van Billoen, doctor primarius in beide rechten. Het interieur werd in 1877 gewijzigd naar ontwerp van architect L. Vanhove en bevat nog slechts twee gedecoreerde salons. Na de bouw van de Volksbank in 1913 in de Muntstraat werd in 1917 het Hotel d’Eynatten aangekocht als directeurswoning met een secundaire uitgang in de Eikstraat. In 1925 werd het pand door een trapgang met de voormalige Volksbank van Leuven (Muntstraat 3) verbonden Vanaf 1981 werd dit pand het politiecommissariaat tot aan de verhuis naar de Philipssite. In 2009 werd deze oude herenwoning beschermd.

1234Onderschriften van foto’s in volgorde: Commissariaat – LHG | Hôtel d’Eynatten september 1914 – KIK | Salons Hôtel d’Eynatten – LHG | Verbindingstrap 1925 – LHG

Oprichting en bouw volksbank Leuven

Ter ondersteuning van de Gilde van Ambachten en Neringen (1879), vanaf 1887 gevestigd in de gebouwen van het voormalige Minderbroederklooster, richt Joris Helleputte in 1889 de ‘Volksbank van Leuven’ op. Eind 1912 wordt de eigendom in de Muntstraat voor afbraak te koop aangeboden aan de Volksbank. In 1913 wordt aan de Volksbank de toestemming verleend om een nieuwbouw op te trekken langs de Muntstraat. Architect Joseph François Piscador, voormalige adjunct van Joris Helleputte,  ontwerpt het bankgebouw volgens de neogotische traditie. In de fries van de eerste bouwlaag staan 16 gildeschilden. De inhuldiging op 31 augustus 1914 vervalt door de Duitse brandtragiek van 25 augustus. Uiteindelijk wordt het statige gebouw met neogotische buitengevel en art-deco interieur pas in 1918 in gebruik genomen.

abcd J.F. Piscador – LHG | Volksbank – Tekening van L. Juveyns | Schilden – Tekening van L. Juveyns | Traphal – LHG

De Vlaamse Leergangen

Het tijdsbeeld speelt zich af rond de vernederlandsing van het onderwijs. Leuven kon niet over een Nederlandstalige katholieke universiteit beschikken, terwijl er in Gent een enige vernederlandste rijksuniversiteit in het leven werd geroepen. Leuven zou blijven wat het was, mits invoering van een beperkt aantal colleges in het Nederlands mits de nodige fondsen van de Vlamingen zelf. Het is de Katholieke Vlaamsche Landsbond, die zich vooral bekommerde om de noodzakelijke vernederlandsing van het hoger onderwijs in Vlaanderen. Deze actie voor de “Vlaamsche Leergangen” werd in Leuven opgericht door een zestigtal Vlaamse intellectuelen die zich in 1965, in dienst van de katholieke Alma Mater, van het Vlaamse volk en van het wetenschappelijk onderzoek, inzetten voor de volledige overheveling van alle Franstalige kandidaturen naar het kanton Waver. Zo werd Leuven uiteindelijk Vlaams. Na afbraak in 1948 van de bestaande gebouwen kwam er een nieuw gebouw waarin de Vlaamse Leergangen werden gehuisvest. Naar aanleiding van de verkoop van de gebouwen van de stadsdiensten, werd er een wedstrijd uitgeschreven. Uit de 5 kandidaten koos de stad Leuven Cera als ‘winnaar’ op basis van twee belangrijke criteria: het financiële voorstel en architectuurkwaliteit.

III

Situatie vóór 1948 – SAL | Situatie 2013 – LHG

INFORMATIE ONTWERPER – Het project van Cera, dat in handen is van de architecten Robbrecht en Daem, Arte-Stabo en Studio Roma, voorziet in de versterking van de identiteit van de drie gebouwen. Het Helleputtegebouw en het pand in de Eikstraat worden gerestaureerd volgens de plannen van het restauratiebureau Studio Roma. Het hoekpand wordt vervangen door een nieuwbouw ontworpen door de architecten Robbrecht en Daem. Voor dit nieuwe, duidelijk hedendaagse, volume werd een witte natuursteen gekozen aansluitend bij het materiaal van zowel het Helleputtegebouw als het historische stadhuis, uitgewerkt met een vernieuwende fijnmazige geleding. De gelijkvloerse verdieping krijgt een semipubliek karakter met ruimte voor de maatschappelijke werking van Cera, een tentoonstellingsruimte en vergaderfaciliteiten, gegroepeerd rond groene patio’s die de drie gebouwen met elkaar verbinden.

P

NVDR LHG – Oud en nieuw kunnen op verschillende wijzen in een historisch centrum samengaan. De architectuur van de Vlaamse Leergangen uit 1948 was een bijdrage tot integratie uit zijn tijd. De gevel behouden of mee vervangen met betere nieuwe functionele ruimten kan mits een kwalitatieve meerwaarde, die hopelijk in het perspectief van duurzaamheid het meer dan 50 jaar overleeft. De terugkeer van Cera naar het centrum van de stad, op de plaats van haar ‘roots’, bewijst de aantrekkingskracht van de historische stad.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s